Çocuğumuzun matematiksel gelişim sürecinde özellikle ilkokulda kazanması gereken en önemli beceri problem çözmedir. Çünkü problem çözerken birçok matematiksel beceri işe koşulmaktadır. Örneğin 1. Sınıfa yeni başlayan bir öğrenciye 7 tane kalemi iki kişiye kaç farklı şekilde paylaştırabileceğini soralım. Çocuk için bu kalem problemi hemen çözüm üretilebilecek türde bir problem değildir. Çocuk belki kendisine sunulan küpleri kullanacak, çizimler yapacak önce tek bir cevap bulacaktır. Örneğin “Birisine 6, diğerine bir kalem düşecektir” cevabını verecektir. Biraz daha düşündüğünde daha sistematik bir yaklaşımla olası durumları düşünecek ve belki sistematik bir liste yaparak aşağıdaki cevaba ulaşacaktır. Öğrenciye çözüm yolunu paylaşma fırsatı verildiğinde çözüme ilişkin gerekçelerini açıklayacak ve çözümünü savunacaktır.
Bu süreçte öğrenci problem çözme, akıl yürütme, temsil kullanma (liste yapma, somut materyal kullanma), farklı çözüm yollarını düşünme, iletişim kurma, gerekçelendirme ve fikrini savunma gibi birçok matematiksel beceriyi kullanacaktır. O halde çocuğumuzun matematiksel gelişim sürecinde ilk olarak çocuğumuzu gözlemlemeli ve iyi bir problem çözücü olup olmadığına bakmalıyız.
Peki Okul Matematiğinde Problem Çözme Süreci tam olarak böyle mi ilerliyor?
Maalesef bazı öğrenciler matematiği problem çözme ve akıl yürütme temelli bir yaklaşımın aksine ezber ve kural temelli bir yaklaşımla öğreniyor. Çocuk örneğin “eksilen” kelimesi gördüğünde “çıkarma” işlemi yapmaya yönelik bir kural geliştiriyor ve bu anahtar kelimelere dayalı bir öğrenme gerçekleştiriyor. Böyle bir öğrenme yaklaşımı kısa vadede meyvelerini verirken, ise uzun vadede çocuğun matematiğe karşı olumsuz tutum geliştirmesine neden oluyor.
Matematiğin bir problem çözme ve akıl yürütme süreci olduğu unutulmamalıdır. Bunu aklımızdan çıkardığımızda matematik anlamsızlaşır ve matematiğe karşı korkular, kaygılar ve olumsuz tutumlar başlar. Sonuç olarak matematiğin merkezinde her zaman problem çözme olmalıdır.
Dr. Osman BAĞDAT
Matematiksel Gelişim Okulu